Chủ động phòng, chống bệnh nhiễm trùng do não mô cầu: Nhận diện sớm dấu hiệu, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm

Ngay sau khi phát hiện, ngành Y tế địa phương đã khẩn trương triển khai các biện pháp điều tra dịch tễ, khoanh vùng giám sát, rà soát người tiếp xúc gần và xử lý ổ dịch theo đúng quy định chuyên môn. Tại Việt Nam, bệnh nhiễm trùng do não mô cầu vẫn tiếp tục lưu hành và ghi nhận rải rác tại một số địa phương, đòi hỏi cộng đồng tuyệt đối không được chủ quan, lơ là trong công tác phòng ngừa.

Theo các chuyên gia y tế, nhiễm trùng do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc biệt nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể tấn công mọi lứa tuổi. Mầm bệnh lây truyền trực tiếp từ người sang người chủ yếu qua đường hô hấp thông qua việc tiếp xúc gần với dịch tiết mũi, họng của người bệnh hoặc người lành mang vi khuẩn. Điểm đáng lo ngại nhất trong dịch tễ học của bệnh lý này là những người lành mang trùng tuy không có bất kỳ biểu hiện lâm sàng nào nhưng vẫn âm thầm phát tán vi khuẩn ra cộng đồng, tạo nên nguồn lây tiềm ẩn rất khó kiểm soát nếu thiếu các biện pháp vệ sinh phòng dịch chặt chẽ.

Bệnh nhiễm trùng do não mô cầu thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường như sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn và cứng gáy. Một dấu hiệu đặc trưng có giá trị cảnh báo cao là sự xuất hiện của các ban xuất huyết màu đỏ tím trên da. Khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh nhanh chóng rơi vào tình trạng lơ mơ, li bì, rối loạn ý thức hoặc co giật. Đối với trẻ nhỏ, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý khi thấy trẻ sốt kèm theo bỏ bú, quấy khóc bất thường, ngủ li bì hoặc khó đánh thức. Do bệnh có tốc độ diễn tiến cực nhanh, có thể đe dọa tính mạng hoặc để lại di chứng nặng nề chỉ trong thời gian ngắn, ngay khi bản thân hoặc người thân xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời; tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị tại nhà hoặc chần chừ chờ đợi xuất hiện đầy đủ các triệu chứng mới đi khám.

Trước tính chất nguy hiểm của bệnh, Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế khuyến cáo người dân chủ động thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng tránh trong sinh hoạt hằng ngày. Trước hết, mỗi cá nhân cần giữ gìn vệ sinh thân thể, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, che miệng và mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay khi ho, hắt hơi, đồng thời bỏ thói quen dùng chung cốc uống nước, chai nước, bàn chải đánh răng hay các vật dụng cá nhân có tiếp xúc với nước bọt. Cùng với vệ sinh cá nhân, các gia đình, trường học và cơ quan cần bảo đảm môi trường sinh hoạt luôn sạch sẽ, thông thoáng khí, nhất là tại những khu vực tập trung đông người. Người dân cần hạn chế tiếp xúc gần với những người đang có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh, đồng thời chủ động tìm hiểu và tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin phòng bệnh não mô cầu theo hướng dẫn của ngành y tế.

Đặc biệt, đối với những người từng tiếp xúc gần với ca bệnh xác định mắc não mô cầu, Cục Phòng bệnh yêu cầu phải chủ động phối hợp chặt chẽ với cơ quan y tế địa phương để được xác định nguy cơ và tự theo dõi sức khỏe trong vòng mười ngày kể từ lần tiếp xúc cuối cùng. Việc uống kháng sinh dự phòng sớm cho người tiếp xúc gần phải tuân thủ tuyệt đối chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, nghiêm cấm tình trạng tự ý mua và sử dụng kháng sinh bừa bãi. Bệnh nhiễm trùng do não mô cầu tuy nguy hiểm và diễn tiến nhanh nhưng hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa hiệu quả nếu mỗi người dân nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, duy trì môi trường sống thông thoáng và đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu bất thường.

Đoàn Huê t/h theo Cục phòng bệnh , Bộ Y tế